El-Melik

Ndër emrat e bukur të Allahut të Madhëruar, me të cilët Allahu e ka përshkruar Vetën e Tij janë edhe emrat El-Melik, El-Meliik dhe El-Malik që tregojnë për pushtetin absolut që ka Allahu xh.sh dhe se Ai është Sundues e Mbret i vërtetë i kësaj gjithësie.

Kuptimi gjuhësor i këtyre tre emrave

Këta emra, vijnë nga folja meleke jemliku, mulken dhe meken. Për nga ana gjuhësore kanë një rrënjë: zotërues, sundues, posedues i pasurisë, i një pushteti, mbreti, sulltani, ai që ka pushtetin kryesor të një vendi.

*El Melik - Sunduesi

Emri El-Melik ka ardhur në Kur’an pesë herë, për shembull:

-Në suren Ta-ha:
فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلْمَلِكُ ٱلْحَقُّ وَلَا تَعْجَلْ بِٱلْقُرْءَانِ مِن قَبْلِ أَن يُقْضَىٰٓ إِلَيْكَ وَحْيُهُۥ وَقُل رَّبِّ زِدْنِى عِلْمًا“I Lartësuar qoftë Allahu, Sundimtar i Vërtetë!...” (Ta-ha: 114)

-Në suren El-Hashr:
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِى لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْمَلِكُ ٱلْقُدُّوسُ ٱلسَّلَٰمُ ٱلْمُؤْمِنُ ٱلْمُهَيْمِنُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْجَبَّارُ ٱلْمُتَكَبِّرُ سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ“Ai është Allahu, përveç të Cilit nuk ka Zot tjetër (të denjë për adhurim). Ai është Sunduesi...” (Hashr: 23)

-Në suren El-Xhumuah:
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ ٱلْمَلِكِ ٱلْقُدُّوسِ ٱلْعَزِيزِ ٱلْحَكِيمِ“...Ai është Sunduesi, i Shenjti (i pastër nga çdo e metë), i Plotfuqishmi dhe i Urti.” (El-Xhumuah: 1)

-Në suren En-Nas:مَلِكِ ٱلنَّاسِ “Sundimtari i njerëzve”. (En-Nas: 2)

*El-Meliik - Pronari i pushtetit të plotfuqishëm

Ky emër i bukur i Allahut, El-Meliik, (me -i të gjatë), ka ardhur vetëm një herë në Kur’an, në suren El-Kamer:

إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍ وَنَهَرٍ
فِى مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُّقْتَدِرٍۭ“Vërtet, besimtarët e devotshëm do të jenë në kopshtet e xhenetit, ku rrjedhin lumenj. Në një mexhlis të vërtetë (të kënaqshëm në xhenet), te Sunduesi i Gjithëpushtetshëm (Plotfuqishëm).” (El-Kamer: 54-55)

*El-Malik - Sundues

Ky emër i bukur i Allahut ka ardhur dy herë në Kur’an: -Në suren El-Fatiha:

مَٰلِكِ يَوْمِ ٱلدِّينِ“Sunduesit të Ditës së Gjykimit”. (Fatiha: 4)

-Në suren Ali Imran:

قُلِ ٱللَّهُمَّ مَٰلِكَ ٱلْمُلْكِ تُؤْتِى ٱلْمُلْكَ مَن تَشَآءُ وَتَنزِعُ ٱلْمُلْكَ مِمَّن تَشَآءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَآءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَآءُ بِيَدِكَ ٱلْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ“Thuaj (o Muhamed): “O Allah, Sundues (Zotëruesi) i gjithë Pushtetit! Ti ia jep pushtetin kujt të duash dhe ia heq kujt të duash; Ti lartëson kë të duash dhe poshtëron (e përul) kë të duash. Çdo e mirë është në dorën Tënde! Ti je vërtet i Plotfuqishëm për çdo gjë”. (Ali Imran: 26)

Dallimi mes këtyre emrave

El-Malik do të thotë sundues, pushtetar, sulltan. El-Melik do të thotë sundues, urdhrat dhe vendimet e të cilit patjetër duhen çuar në vend. El-Melik është emër më i përgjithshëm, më i gjerë, ndërsa El-Malik është më i ngushtë. Çdo melik është edhe malik, por jo e kundërta. Dikush mund të jetë Malik, por mos të jetë mbret fare, ndërsa kur është Melik, atëherë duhët të jetë edhe Malik.

Jo çdo sunduesi apo mbreti (Malik) urdhri domosdoshmërisht i duhet ekzekutuar, jo domosdoshmërisht pushteti i tij është gjithëpërfshirës, por është pushtet i mangët dhe urdhrat e tij nuk do të thotë që patjetër duhët të zbatohën.

Ndërsa kur themi El-Melik, atëherë kemi për qëllim sunduesin, mbretin, pushtetarin e vërtetë, urdhrat e të cilit nuk kanë mundësi në asnjë mënyrë të refuzohen apo të kundërshtohen. Pushteti i tij është gjithëpërfshirës, përfshin çdo gjë, çdo fushë e segment të jetës.

Frytet e besimit në këta tre emra (El-Meliku, El-Meliik El-Malik)

Këta tre emra të bukur të Allahut xh.sh. tregojnë për pushtetin e Tij absolut, tregojnë se Allahu është pronar i një pushteti gjithëpërfshirës, mbret i kësaj gjithësie, sundues absolut, dirigjues i vetëm e pa rivalë.

Pushteti absolut i Allahut, Pushtetarit, Sundimtarit, Mbretit absolut, përfshin disa gjëra:

E para: Vërtetimi i cilësive ose sifateve të atij mbreti apo pushtetari, që janë cilësitë e Tij të mëdha, si: fuqi absolute, dije e përkryer, urtësi e përkryer, gjithëpërfshirje e krijesave të Tij, dijenia dhe pasja nën kontroll të plotë e krijesave të Tij, pastaj vullneti dhe dëshira e Tij për të pasur dirigjim të plotë mbi ato krijesa.

E dyta: Të gjitha krijesat janë pronë e Tij, robër të Tij, e Ai është Zotëria i tyre, ndaj të gjitha kanë nevojë për Të, janë të varfër e të nevojshëm për Të për çdo gjë të jetës së tyre, për çdo lëvizje a veprim.

E treta: Atij sunduesi e mbreti i përket dirigjimi e sundimi, ashtu që Ai vepron çfarë të dojë, i tërë pushteti është i Tij, askush nuk mund ta kundërshtojë Atë, por edhe sikur të donte dikush, nuk mund ta kundërshtojë dhe caktimit të Tij nuk mund t'i shmanget.

E katërta: Pushteti i Tij, mbretëria e Tij është absolute, ndërsa pushteti i mbretërve të tjerë është i përkufizuar, është shumë i mangët. Ai pushtet u ka ardhur atyre pasi nuk e kanë pasur dhe do ta lënë pas një kohe sepse do vdesin, ndërsa pushteti i Allahut ka qenë, është dhe do mbetet.

E pesta: Në këtë dunja Allahu, Malik el-muluk, Mbret i mbretërve, u jep mbretëri e pushtet kujt të dojë, sa të dojë, edhe pse ai pushtet i tyre është i mangët, ndërsa në botën tjeter nuk ka askush pushtet pos Lartmadhërisë së Tij, prandaj Allahu ne Ditën e Kiametit thërret, siç ka ardhur në suren Gafir:

يَوْمَ هُم بَٰرِزُونَ لَا يَخْفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِنْهُمْ شَىْءٌ لِّمَنِ ٱلْمُلْكُ ٱلْيَوْمَ لِلَّهِ ٱلْوَٰحِدِ ٱلْقَهَّارِ“Ditën kur ata do dalin (prej varrezave) në shesh, e Allahut nuk mund t'i fshihet asgjë e tyre. I kujt është pushteti sot? I Allahut, të Vetmit, Ngadhënjimtarit!“ (Gafir: 16)

E gjashta: Pjesë e pushtetit të vërtetë është që hambarët e Tij të mos shteren e te harxhohen asnjëherë, Ai jep shumë dhe po t'u jepte të giitha krijesave të Tij aq sa kërkojnë, madje edhe më shumë se aq, Atij nuk i pakësohet fare pasuria e Tij sepse të Tij janë gjithçka në qiej e në tokë.

E shtata: Pjesë e pushtetit të vërtetë është të mos ngutet t'i dënojë ato krijesa kur gabojnë, por t'i falë e t'i tolerojë, pendimin apo kërkimin e faljes t'ua pranojë.

E teta: Pjesë e pushtetit të Tij të vërtetë është që zullumqarët, kriminelët e tiranët t'i dënojë e t'i shkatërrojë herët apo vonë.